Zgodnie z zapisami zawartymi w prawie pracy, każda pracownica w ciąży jest specjalnie chroniona. Dodatkowo zgodnie z postanowieniami Kodeksu Pracy, pracownik, który jest rodzicem, ma także prawo do skorzystania ze specjalnych urlopów.
Urlop macierzyński
Urlop macierzyński jest podstawowym rodzajem urlopu, który należny jest przez rok po urodzeniu dziecka. Jest to czasowa przerwa w świadczeniu pracy na rzecz pracodawcy. Przysługuje on kobietom, które urodziły, adoptowały lub przysposobiły dziecko w wieku do 7 lat. Czas jego trwania jest liczony od dnia porodu, ale jednocześnie można zacząć z niego korzystać już na 6 tygodni przed planowaną datą rozwiązania.
Pierwsze 14 tygodni urlopu wykorzystać może tylko matka dziecka. Po tym czasie może ona wrócić do pracy, a pozostały czas, czyli urlop tacierzyński, wykorzystać może ojciec dziecka. Skrócenie urlopu przez matkę wymaga napisania pisma do pracodawcy na czas minimum 7 dni przed datą powrotu.
Wymiar urlopu macierzyńskiego wynosi 20 tygodni po urodzeniu jednego dziecka, 31 tygodni przy bliźniakach, 33 tygodni przy trojaczkach, 35 tygodni przy czworaczkach. W czasie jego trwania pracownica jest w pełni chroniona, nie można jej zwolnić, chyba że zakład zostanie zlikwidowany.
W trakcie urlopu macierzyńskiego wypłacany jest zasiłek macierzyński, który wynosi 100 procent wynagrodzenia. Wylicza się go na podstawie średniego dochodu pracownika w ostatnich 12 miesięcy lub proporcjonalnie, jeżeli przepracowano krótszy okres.
Urlop rodzicielski
Urlop rodzicielski należy do grona urlopów dobrowolnych. Może go wykorzystać zarówno matka, jak i ojciec. Jego czas to 32 tygodnie przy jednym dziecku i 34 tygodnie przy dwóch i więcej urodzonych przy jednym porodzie.
Ten czas można wykorzystać jednorazowo albo w kilku częściach (maksymalnie 4). Czas, w jakim można z niego skorzystać, trwa do chwili urodzenia dziecka do momentu skończenia przez nie 6 lat. Rodzic dziecka, który chce skorzystać z tego urlopu, musi do swojego pracodawcy wystosować odpowiednie pismo nie później niż przed 21 dni przed jego rozpoczęciem. Pracodawca może się również zgodzić, żeby jego pracownik łączył urlop z pracą na ½ etatu.
W trakcie urlopu rodzicielskiego skorzystać można z zasiłku. Wynosi on 80 procent wynagrodzenia, pod warunkiem, że pisemny wniosek złożony został w maksymalnym czasie 21 dni po porodzie. W późniejszym terminie przez 6 tygodni otrzymuje się 100% wynagrodzenia, a przez kolejny czas – 60%.
Urlop ojcowski
Ojciec, który jest pracownikiem, ma prawo do dwutygodniowego urlopu ojcowskiego. Można go wykorzystać jednorazowo lub w formie dwóch tygodniowych części. Jest to urlop płatny, w trakcie którego pracownik jest chroniony. Urlop wykorzystać należy do ukończenia przez dziecko 24 miesięcy.
Urlop wychowawczy
Urlop wychowawczy jest przyznawany w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Jest on należny ojcu i matce dziecka, który jest pracownikiem i przepracował co najmniej 6 miesięcy. Jego wymiar to 36 miesięcy do wykorzystania, zanim dziecko skończy 6 lat. Urlop wychowawczy jest bezpłatny.
W celu prawidłowego naliczenia wszystkich należnych urlopów rodzicielskich, warto jest skorzystać z usług biura rachunkowego. Dzięki temu można mieć pewność, że wszystko jest prawidłowo.
